Alibaba và Tencent mất 66 tỷ USD vốn hóa sau báo cáo tài chính khiến giới đầu tư thất vọng

Chỉ trong vòng 24 giờ qua, hai gã khổng lồ công nghệ hàng đầu Trung Quốc là Alibaba Group Holding Ltd. và Tencent Holdings Ltd. đã chứng kiến tổng cộng 66 tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay sau khi thị trường phản ứng tiêu cực với việc hai doanh nghiệp này không đưa ra được tầm nhìn rõ ràng về cách tạo ra lợi nhuận từ trí tuệ nhân tạo (AI).

Cổ phiếu Alibaba trên sàn Mỹ đã ghi nhận mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 10 năm ngoái, nối tiếp đà lao dốc tồi tệ nhất trong gần một năm của Tencent ngay trước đó. Các nhà đầu tư từng đổ vốn vào những tên tuổi lớn nhất trong lĩnh vực công nghệ suốt tuần qua với kỳ vọng sự xuất hiện của các nền tảng AI agent như OpenClaw sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp này, nhưng đã nhanh chóng đảo chiều sau những kết quả kinh doanh đáng thất vọng, khi không có lộ trình kiếm tiền rõ ràng nào được hé lộ.

Phản ứng mạnh từ thị trường phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư trước khoản chi tiêu ngày càng lớn mà các nhà lãnh đạo công nghệ Trung Quốc đang đổ vào trung tâm dữ liệu, tuyển dụng nhân tài và phát triển mô hình, trong khi vẫn thiếu lộ trình tạo ra doanh thu thực tế.

Mặc dù những khoản chi này vẫn chỉ là một phần nhỏ so với 650 tỷ USD mà các “siêu tiêu dùng” công nghệ Mỹ như Meta Platforms Inc. và Amazon.com Inc. dự kiến chi riêng trong năm nay, nhưng ngân sách gia tăng lại diễn ra đúng vào thời điểm người tiêu dùng Trung Quốc suy giảm chi tiêu, gây áp lực lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Alibaba báo cáo lợi nhuận ròng quý giảm 67%, càng làm trầm trọng thêm những lo ngại này.

Bloomberg Intelligence nhận định các nhà đầu tư không phản đối việc chi tiêu cho AI, mà phản đối sự thiếu tầm nhìn ngắn hạn về khả năng kiếm tiền. Bước ngoặt sẽ đến khi các công ty có thể chứng minh AI thực sự thúc đẩy tăng trưởng doanh thu có thể đo lường được, dù thông qua điện toán đám mây, quảng cáo hay chuyển đổi giao dịch.

Tencent giữ ổn định sau khi mất 43 tỷ USD giá trị vốn hóa vào thứ Năm vừa qua, trong khi cổ phiếu Alibaba trên sàn Mỹ mất thêm 23 tỷ USD. Cổ phiếu của Alibaba tại Hong Kong cũng giảm tới 6,4% trong phiên giao dịch sáng thứ Sáu.

Sự đảo chiều của thị trường một phần bắt nguồn từ làn sóng hưng phấn trong tháng này khi người tiêu dùng Trung Quốc trở lại sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và “phát cuồng” vì OpenClaw, một nền tảng AI agent có khả năng đảm nhận hàng loạt tác vụ từ quản lý email đến lên lịch trình du lịch.

Từ các công ty non trẻ như MiniMax Inc. đến những tên tuổi lâu năm như Baidu Inc., hàng loạt doanh nghiệp đã nhanh chóng tung ra ứng dụng và dịch vụ để tận dụng cơn sốt này, thúc đẩy tâm lý lạc quan. Cổ phiếu Tencent có thời điểm đã tăng hơn 10% trong tháng này nhờ kỳ vọng vào các sản phẩm OpenClaw.

Tencent, doanh nghiệp giá trị nhất Trung Quốc, được đánh giá có lợi thế lớn trong phát triển agentic AI nhờ sở hữu kho dữ liệu người dùng khổng lồ và kiểm soát hệ sinh thái ứng dụng nội địa thông qua WeChat. Các dịch vụ AI thường hoạt động tốt nhất khi được cấp quyền truy cập thông tin người dùng như lịch sử tin nhắn.

Tuy nhiên, các lãnh đạo doanh nghiệp đã không đưa ra được câu trả lời cụ thể trong các cuộc gọi với nhà đầu tư về cách biến lợi thế thành nguồn thu. Họ không cung cấp các mục tiêu đầu tư hay sản phẩm cụ thể như nhiều nhà đầu tư kỳ vọng.

Morgan Stanley đã cắt giảm 11% giá mục tiêu của Tencent xuống còn 650 HK$. Các nhà phân tích nhận định những khoản đầu tư AI dồn dập này sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận ngắn hạn, khiến tốc độ tăng trưởng lợi nhuận chậm hơn doanh thu trong năm 2026.

Về phía Alibaba, doanh nghiệp này được coi là một trong những đơn vị dẫn đầu trong cuộc đua hướng tới trí tuệ nhân tạo tổng quát và cũng là doanh nghiệp chi tiêu mạnh tay nhất với cam kết đầu tư hơn 53 tỷ USD cho AI trong vài năm tới. Hồi đầu tuần, Alibaba tuyên bố mục tiêu đạt 100 tỷ USD doanh thu từ điện toán đám mây và AI trong 5 năm tới.

Alibaba hiện đang rất nóng lòng muốn kiếm tiền từ danh mục AI đang phát triển để bù đắp cho mảng thương mại điện tử đang suy yếu do cạnh tranh nội địa khốc liệt. Tuần này, công ty đã tung ra dịch vụ AI agent mang tên Wukong dành cho khách hàng doanh nghiệp và tăng giá dịch vụ đám mây cùng lưu trữ lên tới 34%.

Song song với đó, chi phí đang gia tăng trên nhiều mặt trận khác. Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài một tuần vừa qua, Alibaba, Tencent, ByteDance Ltd. và Baidu Inc. đã chi hàng tỷ nhân dân tệ phiếu giảm giá để thu hút người dùng cho các ứng dụng AI.

Barclays Capital Inc. chia sẻ mối lo ngại của thị trường về tính khả thi trong việc Alibaba đạt mục tiêu 100 tỷ USD doanh thu hàng năm từ điện toán đám mây và AI trong 5 năm tới. Thị trường hiện tại không còn chỗ cho sự không hoàn hảo.